پیامبر اسلام (ص) می فرماید
۞ «بهترین امور، حد وسط و میانه و حالت اعتدال آنها است و باید دوست داشتنی ترین امور در نزد تو، حد وسط و معتدل آنها در حق باشد» (مستدرک الوسائل، ج ۸: ۲۵۵) ۞
Monday, 16 December , 2019
امروز : دوشنبه, ۲۵ آذر , ۱۳۹۸ - 19 ربيع ثاني 1441
شناسه خبر : 7725
  پرینتخانه » گیلان تاریخ انتشار : ۳۰ آذر ۱۳۹۵ - ۲۱:۳۸ | ارسال توسط :

روزگار ناخوش چای کاران شمال کشور

راه سوم: روزگارشان سیاه‌تر از رنگ حاصل دست‌رنج‌شان است. حالا آن‌قدر برایشان نمی‌صرفد که بعضی زمین‌های‌شان را رها کرده‌اند و به شهر آمده‌اند برای کار کردن. شمالی‌ها هم حالا با بیکاری دست‌به گریبانند. قبلا چای‌کاران با فروش دو، سه کیلو چای می‌توانستند یک کیلو گوشت یا برنج بخرند اما حالا که برگ سبز درجه یک […]

روزگار ناخوش چای کاران شمال کشور

راه سوم: روزگارشان سیاه‌تر از رنگ حاصل دست‌رنج‌شان است. حالا آن‌قدر برایشان نمی‌صرفد که بعضی زمین‌های‌شان را رها کرده‌اند و به شهر آمده‌اند برای کار کردن. شمالی‌ها هم حالا با بیکاری دست‌به گریبانند. قبلا چای‌کاران با فروش دو، سه کیلو چای می‌توانستند یک کیلو گوشت یا برنج بخرند اما حالا که برگ سبز درجه یک را ۲۳۵۰ و برگ سبز درجه دو را ۱۳۶۵ تومان از چای‌کاران می‌خرند، آنها نمی‌دانند چند کیلو برگ سبز بفروشند تا یک سفره معمولی بیندازند و خانواده را دور آن جمع کنند.

حالا خانواده‌ای هم نمانده. جوان‌ها که راهی شهرها شده‌اند و آنها که مانده‌اند یا توان کار کردن ندارند یا با بی‌پولی و بیکاری کشتی می‌گیرند. کشتی‌گیران زیادی دارد این خطه! حالا فقط نگران فرزندان‌شان هستند که سالم بمانند و سالم زندگی کنند. طبق آماری که خود رییس هیئت مدیره اتحادیه صادرکنندگان و بازرگانان گیلان می‌دهد، حدود ۴۰ درصد زمین‌های چای دیگر زیر کشت نمی‌رود.
شاید یکی از دلایل رکود صنعت چای تصمیم سازمان چای کشور در سال‌های دور باشد. طبق این تصمیم، چای ایرانی با چای خارجی مخلوط می‌شد و وقتی چای می‌خریدید روی آن درصد ایرانی و خارجی بودنش درج شده بود. اول هم از ۱۰ درصد خارجی شروع شد تا بازار را صد در صد به چای خارجی تقدیم کردند. در حالی که به گفته کارشناسان، چای ایرانی به دلیل کاهش دمای بیش از حد در زمستان شمال کشور، سالم‌ترین چای است.

 پریسا هاشمی: به گفته یکی از کارخانه‌داران چای، قرار است که کارخانه و باغ چای را یکی کنند تا خرده‌مالکی حل شود.می‌خواهند هر کارخانه‌ای باغ داشته باشد و کشاورز. این همان اصلاح باغات و به‌زراعی باغات است.
اما کشاورزی که حالا مجبور است به دلیل نبود صرفه اقتصادی باغش را بفروشد، چه نقشی در این اصلاحات دارد؟
شاید بهانه بازگشت ارباب و رعیتی به شمال کشور هم توجیه جالبی داشته باشد. همین کارخانه‌دار می‌گوید: «هیچ کارخانه‌ای مال شخص نمی‌شود. این منابع ملی است و ۸۰۰-۷۰۰ کشاورز در آن فعال می‌شوند. چای‌کاران بیکار نمی‌شوند. آنها باغ خودشان را از دست نمی‌دهند، چون مدیریت آن باغ دست خود کشاورز است. امکان دارد طوری شود که بچه کشاورزی که به شهر آمده هم دوباره به روستا بازگردد. شاید هم طوری شود که کشاورزان بیشتری برای کار به این دو استان بیایند.»
استان‌های شمالی کشورمان جزو استان‌هایی بودند که بیشترین بیکار را داشتند، با آمدن دولت یازدهم ۱۱ درصد اشتغال‌زایی شد. اما کسانی که زمین‌های‌شان را می‌فروشند هم باید به آمار بیکاران اضافه کرد. به نوعی بودجه‌ای که دولت تدبیر و امید در این دو استان هزینه کرده و زحماتی که مسئولان کشیده‌اند به باد رفته و جدول آمار دوباره نوسانات زیادی را نشان خواهد داد. محمد ولی روزبهان، رئیس سازمان چای کشور در پاسخ به این سوال که آیا برای اشتغال افرادی که زمین‌شان را می‌فروشند فکری شده یا نه؟ به آفتاب یزد می‌گوید: «کسانی که زمین‌شان را می‌فروشند، در حقیقت عامل اشتغال خود را می‌فروشند و دیگری این شغل را به دست می‌آورد. قاعدتا چای‌کاران بیکار خواهند شد.»

وی با اشاره به درآمد چای‌کاران می‌گوید: «درآمد امسال چای‌کاران ۲۳۴ میلیارد تومان بوده که تقریبا برای ۲۰ هزار هکتار بوده و حدوداً چای‌کاران به ازای هر هکتار ۱۲ میلیون تومان درآمد کسب کردند. اگر هزینه چای‌کاران را هم حساب کنیم، نسبتا این رقم مناسب است. خیلی از چای‌کاران به دلیل کوچک بودن زمین‌های‌شان خودشان کارگری را برعهده می‌گیرند. اگر نیازی به کارگر هم نباشد این رقم مناسب به نظر می‌رسد.»

روزبهان به وام‌هایی که به کشاورزان می‌دهند هم اشاره می‌کند و می‌افزاید: «امسال حدود ۳۰‌میلیارد تومان وام به‌زراعی به کشاورزان می‌دهیم که همین وام را در سال ۹۳ در حدود ۱۶ میلیارد تومان به کشاورزان داده بودیم. این وام بدون بهره‌ است و با بازپرداخت ۵ ساله. دو سال اول تنفس دارد و مدت بازپرداخت آن ۵ساله است. به ازای هر هکتار ۶‌میلیون تومان برای هرس و کف‌بر و برای هرس و کمر‌بر ۳ میلیون تومان وام می‌دهیم. این اقدام باعث می‌شود که محصول چای از نظر کمیت و کیفیت ارتقا پیدا کند. طبیعی است محصولی که ۱۳۷۰ تومان فروخته می‌شود به سمت درجه یک حرکت می‌کند یعنی با مبلغ بیش از ۲۳۰۰ تومان خریداری می‌شود.»

رئیس سازمان چای کشور به تشریح افزایش قیمت برگ سبز چای در دولت یازدهم پرداخته، تاکید می‌کند: «در سال دور تا ۴ سال قبل روند افزایش برگ سبز بسیار کمتر از تورم بود. در سه‌سال گذشته قیمت برگ سبز چای (با توجه به تورم که حدود ۱۰ و امسال کمتر از ۱۰ درصد بوده) حدودا صد در صد افزایش پیدا کرده و به عبارتی سالی ۳۳ درصد افزایش داشته است. این نشان می‌دهد که روند افزایشی بیش از تورم بوده و فاصله قیمت را منطقی‌تر اعلام کرده و سعی کرده فاصله آن را بپوشاند. بنابراین بهبود در آمد چای کاران را هم داریم البته هنوز هم معتقدیم این قیمت با توجه به شرایط، این قابلیت را دارد که افزایش پیدا کند. در سال گذشته ۲۳۴ میلیارد تومان قیمت فروش برگ سبز چای‌کاران بوده که سال ۹۳ این قیمت ۱۳۶ میلیارد تومان بوده در سال ۹۲ این مبلغ ۸۹ میلیارد و ۹۱ این قیمت ۴۵میلیارد تومان بوده است.»

**کشاورزان نسیه نان می‌خرند

با وجود افزایش صد در صدی قیمت برگ سبز چای در سه سال گذشته، چای‌کاران هنوز هم با مشکلات عدیده‌ای روبرو هستند. یک حساب سرانگشتی کافی است تا مشخص شود آنها چقدر برگ سبزچای باید بفروشند تا یک کیلو گوشت یا یک کیلو برنج بخرند. محمد یکی از کشاورزانی است که با او همکلام شدیم. او می‌گوید: «قیمت برگ سبز چای بسیار پایین است و اختلاف درجه یک و دو بسیار متفاوت و حدود ۱۰۰۰ تومان فاصله دارد. هزینه کاشت چای بسیار بالاست. دستمزد یک روز کارگر برای شخم زدن زمین یا برداشت محصول حداقل ۸۰ هزار تومان برای ما آب می‌خورد. مگر این کارگر چقدر می‌خواهد برای ما چای بچیند؟ در یک روز خیلی زحمت بکشد ۱۰۰ کیلو چای می‌چیند. یعنی ۱۳۶ هزار تومان برای ما کار کرده و پولش را غروب نقد از ما می‌گیرد. قیمت خرید برگ سبز چای با هزینه کار تا برداشت اصلا با هم نمی‌خواند. یک کیسه ۵۰ کیلویی کود شیمیایی را باید ۶۰ هزار تومان بخریم. برای هر ۱۰۰۰ متر زمین هم دو کیسه کود نیاز است. این فقط هزینه کود است. یک نفر که بخواهد برای من هرس کند در روز ۱۲۰هزار تومان می‌گیرد. اول پولش را می‌گیرد بعد می‌آید در زمین.»

اما مشکل فقط قیمت پایین چای نیست. این کشاورز در ادامه با اشاره به رفتار و تعامل کارخانه‌داران و چای‌کاران می‌گوید: «وقتی برگ سبز چای را به کارخانه می‌فروشیم، کارخانه آن را خشک می‌کند و می‌فروشد بعد پولش را به ما می‌دهد. دولت می‌گوید ۵۰ درصد پول را من می‌دهم و ۵۰ درصد را کارخانه‌دار. این وسط معلوم نیست که چه کسی دروغ می‌گوید چون دولت می‌گوید که من ۵۰ درصد را ریختم اما کارخانه‌دار آن را به چای‌کار نمی‌دهد. به فرض مثال ما از ۱۵ اردیبهشت تا حالا پول چین بهاره را نگرفتیم. یک کارخانه‌دار هم که بخواهد نقد حساب کند کارخانه‌داران دیگر نمی‌گذارند. اینطوری است که چای‌کاران باغ‌ها را رها کردند و دیگر کشاورزی نمی‌کنند. جوان‌هایمان هم همه از روستا رفتند و پیرها که ماندند هم کارکرد قبلی را ندارند. آنها زحمت‌هایشان را کشیده‌اند تا این زمین‌ها به دست ما برسد. من دو تا پسر (۲۶ و ۲۳ ساله) دارم. با وام و قرض توانستم پسر بزرگم را سر و سامان بدهم. پسر کوچکم از روستا رفته و در قزوین مشغول به کار شده.»

محمد می‌گوید: «جوان‌ها سودی ندیدند که از روستاها می‌روند. اگر پول کشاورز را یکی دو ماهه بدهند با قیمت پایین هم می‌تواند برنامه‌ریزی کند. با یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان در ماه می‌شود زندگی کرد. ما هر ۴۵ روز به ۴۵ روز چای می‌چینیم اگر ۵ میلیون تومان هم به دستمان برسد می‌توانیم زندگی کنیم و هزینه‌های کارمان را هم دربیاوریم اما پول به دست ما نمی‌آید که روی آن حساب کنیم. فرض مثال اگر من یک‌میلیون و ۴۰۰ هزار تومان از کارخانه بخواهم یک دفعه ۱۰۰ هزار تومان، یک دفعه ۵۰۰ هزار تومان به من می‌دهند تا بدهی‌شان تمام شود. یعنی پول را تکه‌تکه به من می‌دهند و چیزی دستمان را نمی‌گیرد. بروید ببینیدنانوایی جایی است که کشاورز دفتر باز کرده و نسیه نان را می‌خرد. امروز هم جوان‌ها مثل ما نیستند. باید حتما اینترنت و موبایل داشته باشند اگر برایشان تهیه نکنیم هم می‌روند قلیان‌سرا یا جای دیگر معتاد می‌شوند. پدر و مادر مجبورند با این وضعیت حداقل بچه‌های‌شان را سالم نگه‌دارند.»

**وام یک میلیونی با ۴ میلیون سفته

او در مورد اینکه زمین‌ها را کارخانه‌ها بخرند، می‌گوید: «مشخص است که اگر زمین‌ها را بخرند، به نفع کارخانه‌دار است. کارخانه‌دار به جای این‌که زمین کشاورز را بخرد از کشاورز حمایت کند و پولش را به موقع بدهد. چای درجه یک در بهار چیده می‌شود و کارخانه‌دار فقط پول درجه را به آنهایی می‌دهد که نورچشمی باشند و به همه نمی‌دهد.»
محمدچند دفترچه‌ای را که در دست دارد، نشان می‌دهد و ادامه می‌دهد: «ببینید کسی که ۱۰۰۰متر باغ دارد و ۵۰۰ کیلو چای چیده نصف آن را درجه یک حساب کردند نصفش را درجه‌دو. ولی هست کسی که ۱۰ هزار متر باغ دارد ۸۰درصد آن را چای درجه یک حساب می‌کنند. چرا؟»

چای ایران هم از اسانس سلیقه‌ای عمل کردن، رانت و پارتی بازی به دور نمانده. این را از حرف‌های محمد می‌توان به خوبی حس کرد. او با اشاره به وام‌هایی که داده می‌شود می‌گوید: «از صندوق حمایت از چای‌کاران که کشاورزان در آن پول گذاشته‌اند،پارسال یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان وام گرفتم قرار بود که در ۴ قسط آن را از پول چای‌مان بردارند ولی از پول چین بهاره من ۹۵۰ هزار تومان یک‌جا برداشتند و بقیه را در چین دوم برداشتند. ما برای گرفتن این وام ۴ میلیون سفته داده‌

بودیم که در ۴ قسط آن را پرداخت کنیم قرار بود وام دیگر به من بدهند که گفتند یک هفته‌ای درست می‌شود الان ۲۰ روز گذشته و خبری نیست. در برداشت قسط وام‌ها هم به نفع کارخانه‌دار و سرمایه‌دار می‌شود.»
او به گذشته‌ها اشاره می‌کند و می‌افزاید: «۲۰ سال پیش اینطور نبود. در آن روزها سازمان چای، پول و کود به من می‌داد و وقتی که می‌‌خواست پول چای را به من بدهد، پول خودش را برمی‌داشت. ما برای کود پول نمی‌دادیم. الان اگر پول نقد داشته باشی کودت را می‌گیری وگرنه باغت باطل می‌شود. هر چند سال هم می‌آیند و می‌گویند این کودی که شما استفاده کردید به درد نمی‌خورده حالا باید از این کود استفاده کنید. به کارشناس‌ها گفتم چرا تا حالا ما را روشن نکرده‌ بودید که این کود خوب نبوده؟»

محمد در جواب این سوال که در حقیقت هر کودی که وارد می‌کنند، را شما باید بخرید، درست است؟ می‌گوید: «بله. اینجا هم سلیقه‌ای است. چای محصولی است که هر کس در آن باشد در عرض یکسال کوله‌بارش را می‌بندد. هر ۴ کیلو چای تر یک کیلو چای خشک می‌شود. ۴ کیلو برگ سبز چای با قیمت ۱۵۰۰ تومان می‌شود ۶هزار تومان، هزینه‌ها را هم روی آن بگیریم ۶هزار تومان در حقیقت ۱۲ هزار تومان قیمت چای می‌شود که کیلویی ۲۰ هزار تومان می‌فروشند. در بدترین حالت ۸ هزار تومان برای کارخانه‌دار سود دارد. روز آفتابی که ما ۱۰۰ کیلو برگ سبز چای به کارخانه بدهیم ۱۰ کیلو از آن را به دلیل رطوبت کم می‌کنند. روز بارانی هم سلیقه‌ای عمل می‌کنند و هر ۱۰۰ کیلو برگ سبز چای را
۱۳-۱۲ کیلو کسر می‌کنند. امسال من از ۷۶ کیلو برگ سبزی که به کارخانه‌دار دادم ۹کیلو کم کرده بود.» درد‌دل‌های چای‌کاران خیلی بیشتر از این حرف‌ها بود. چه آنها که پیر بودند و میراث خود را به جوان‌ها داده بودند چه آنها که کار می‌کردند و به قول خودشان حق‌شان در کارخانه‌های چای گیر کرده بود.
———————————–
محمد: بروید ببینید نانوایی جایی است که کشاورز دفتر باز کرده و نسیه نان را می‌خرد. امروز هم جوان‌ها مثل ما نیستند. باید حتما اینترنت و موبایل داشته باشند اگر برایشان تهیه نکنیم هم می‌روند قلیان‌سرا یا جای دیگر معتاد می‌شوند. پدر و مادر مجبورند با این وضعیت حداقل بچه‌های‌شان را سالم نگه‌دارند
———————————-
روزبهان: در سه سال گذشته قیمت برگ سبز چای (با توجه به تورم که حدود ۱۰ و امسال کمتر از ۱۰درصد بوده) حدودا صد در صد افزایش پیدا کرده و به عبارتی سالی ۳۳ درصد افزایش داشته است.

آفتاب یزد

 

|
به اشتراک بگذارید
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.