راه سوم: کشور سرد و نیمه قطبی اروپا که سومین کشور وسیع اروپایی هم هست، تنها ۱۰ میلیون نفر جمعیت را در خود جا داده است. مردم و مسئولانش از اوضاع مطالعه ی عمومی چندان راضی به نظر نمیرسند، اما آمار و ارقام مربوط به کتاب و کتاب خوانی شان میگوید که آنها مردمانی روشن و اهل خواندن هستند؛ مرور ساده ی اطلاعات این حوزه مؤید این نکته است: کتابخانه های سیار!

شاید در نگاه اول فانتزی به نظر برسد، اما مبحث کتابخانه های سیار در سوئد بحثی جدی، کاربردی و پرمخاطب است چنان که در این کشور ۹۰ کتابخانه ی مجهز سیار وجود دارد که بالغ بر ۷۲۵۰ ایستگاه شناخته شده و معین دارند. این بدان معناست که سوئدی ها از هر طریق ممکن برای همنشینی با کتاب بهره می جویند، اما کماکان قانع نیستند و تمام این ها در حالی ست که کتابخانه های معمول و مرسوم هم در این سرزمین پرشمارند.

سوئد یک کتابخانه ی ملی، ۲۹۰ کتابخانه ای وابسته به شهرداری با ۱۰۰۰ شعبه ی کوچک دیگر، ۴۰ کتابخانه ی دانشگاهی، ۳۰۰۰ کتابخانه ی خیابانی و قریب به ۱۱۵ کتابخانه ی بیمارستانی دارد که ورود عموم به تمام آنها ازاد است.

سوئدی ها از تمام این امکانات بهره می برند و کماکان درصدد اصلاح اوضاع کتاب خوانی خود هستند و کمپین های مردمی همچون “عاشقان کتابخانه “راه می اندازند تا با برگزاری رویدادهای مستقل فرهنگی و برپایی همایش های چندهزار نفره بتوانند به خواسته های خود جامه ی عمل بپوشانند. داده های آماری نشان میدهد که حدود ۷۰ درصد سوئدی ها اعتقاد بر این است که طی ۷ سال گذشته (بین سال های ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۲) وضعیت کتابخانه هارو به بهبود بوده.

اما آنچه در این میان شگفت انگیز می نماید این است که با موافقت ۹۰ درصد از مردم این کشور، کمپین هایی راه اندازی می شوند، نه بر سر مسائل سیاسی، اقتصادی یا اعتقادی، که پیرامون کتاب و کتاب خوانی! و البته شگفت تر آن که این کمپین ها همگی حول یک محور می گردند: این که کشور می بایست قانونی مدون متعلق به خود با رنگ و روی بومی داشته باشد!

چیزی که در بدو ورود در اجتماع سوئد نظرتان را جلب خواهد کرد کتاب و کتابخوانی در بین افراد جامعه در هر گروه سنی هست واین را به خوبی در اولین وسیله نقلیه عمومی که بشینید به چشمان مبارکتون می خورد…..

در متروها و اتوبوسهای بین شهری حتما افراد بسیار ی مشغول خواندن کتاب و یا روزنامه های خبری هستند روزنامه هایی که به طور مجانی در ایستگاهها وجود دارد……

علاوه بر  مدرسه ها و دانشگاهها در هر منطقه مسکونی نیز کتابخانه وجود دارد.

کتابخانه ها از سن ۵ ماهگی نوزادان تا سنین بالا با برنامه های مخصوصی مثل شعر خوانی, تئاتر و قصه خوانی و بازی های مختلف نوزادان را از همون سنین کم به کتابخانه ها می کشانند…..

کتابخانه ها علاوه بر کتاب ,نوار موسیقی, فیلم, مجلات ,کتابهای صوتی و کامپیوتر و ابنترنت را نیز در اختیار مراجعین میگذارند و حتی مراجعین می توانند اتاقهای را برای مطالعات گروهی و یا سمینارها رزرو کنند…


یکی از کتابخانه های مرکزی شهر استکهلم

حتی با برنامه کامپیوتری می توان در مورد اجدا و شجرنامه خود تحقیق و بررسی کرد همچنین اگر کتابخانه ای کتابی یا مجله یا مقاله ای  را در خود نداشته باشد می توان آن را سفارش داد تا از جاهای دیگر تهیه کنند…

در هر کتابخانه ای به زبانهای مختلف کتاب و روزنامه های مهم خبری آن زبان وجود دارد…

کودکان زیر ۱۶ سال می توانند با ضمانت  پدر و مادر خود عضو شده  کارت کتابخانه را بگیرند و کتاب قرض کنند….

علاوه بر کتابخانه ها در هر محل کتابخانه های سیاری نیز در رفت وآمد هستند که میشود از آنجا هم کتاب قرض گرفت…

درون اتوبوس یعنی کتابخانه سیّار

برای من همیشه این مطلب خیلی جای تأمل داشته و داره که چرا  با وجود اینکه در تمام کتابخانه ها ی سوئد که در هر منطقه وجود دارد و نزدیک وقابل دسترسی هست  و می توان از جدیدترین کتابها و مجلات گرفته  تا قدیمیترین را پیدا کرد و حتی سفارش داد چرا همیشه  بازار کتابفروشی ها داغه ؟

کتابفروشی ها مخصوصا در زمان حراج سالانه غوغا هست و همیشه با صفهای طولانی همراه هست…

سوئدی ها علاقه خاصی به خواندن مجلات و روزنامه های گوناگون دارند و حتما به طور آبونماه خریداری می کنند یکی از مورد علاقه ترین روزنامه آنها روزنامه های صبحگاهی هست که خیلی صبح زود به در خانه ها انداخته میشود  و معمولا همراه با خوردن صبحانه اون روزنامه را مطالعه می کنند…

در آمارگیری میزان کتابخوانی در اروپا  سوئد با ۸۰% مطالعه حداقل یک کتاب در سال اول بعد به ترتیب فنلاند ¨چوکوسلاواکی و لهستان را می توان نام برد. طبق همین آمار ۵۰% مردم سوئد بیش از ۱۰۰ کتاب دارند….

🚩 دیبا داوودی