راه سوم: مدیر کل دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبت احوال در ادامه در پاسخ به سئوالی مبنی بر این که میزان باروری کل روند افزایشی خواهد داشت یا خیر، اظهار داشت: ضرورتاً این گونه نیست. با گذر زمان و تغییرات نسلی حتی می‌توان انتظار کاهش این میزان را هم داشت. موضوعی که در سال‌های انتهایی دهه ۸۰رخ داد و باعث شد در سال ۱۳۹۰شاهد رقم ۸ر۱ برای میزان باروری کل کشور باشیم، یعنی رقمی کمتر از سطح جانشینی.

وی حفظ میزان باروری کل در سطح جانشینی را نیازمند فراهم شدن مؤلفه‌های متعددی خواند و گفت: جامعه ما گذار دوم جمعیتی را پشت سر گذاشته است و بسیاری از افراد متولد دهه ۶۰ حتی فرزندان دوم خود را هم به دنیا آورده‌اند و آرام آرام شاهد مادران دهه هفتادی هستیم که از لحاظ عددی تقریبا نصف مادران دهه شصتی هستند. ضمن آنکه افزایش سن ازدواج باعث تأخیر در ورود به فرآیند باروری می‌شود، اما فراموش نکنیم در حال گذار از پنجره طلایی جمعیت هستیم. اگر بتوانیم در این دوران به سود جمعیتی حاصل از حضور حدود ۷۰درصد جمعیت در سن فعالیت دست پیدا کنیم،‌ انگیزه‌های اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی شکل‌گیری خانواده‌های بزرگتر را ایجاد کرده‌ایم. ضمناً توجه داشته باشیم،‌ نسلی که خود تک‌فرزند بوده و مشکلات آن را تجربه کرده‌ ،‌ حال که مادر و پدر می‌شود، به شرط فراهم بودن شرایط ممکن است تک‌فرزندی را به فرزندان خود تحمیل نکند و مجدداً خانواده‌هایی با بعد وسیع‌تر تجربه شود.

وی به وضع موالید در کشور اشاره کرد و افزود: تعداد موالید کشور از سال ۱۳۹۵به بعد روند کاهشی را تجربه کرده‌است. این در حالی‌ است که پس از سال ۱۳۸۰که تعداد ولادت سالانه به یک میلیون کاهش یافته بود،‌ شاهد روند افزایشی بودیم که در سال ۱۳۹۴به رقم یک میلیون و ۵۷۰هزار رسید. این روند کاهشی احتمالاً استمرار خواهد یافت، اما واقعیت آن است که روند ثبت ازدواج در کشور از سال ۱۳۹۰کاهشی بوده و سال به سال با توجه به کاهش افراد در معرض ازدواج کمتر می‌شود. بدیهی است در این حالت خانواده‌های کمتری شکل می‌گیرد و به شکل طبیعی با کاهش موالید هم مواجه خواهیم شد.

به گفته مدیرکل دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی سازمان ثبت احوال، تعداد موالید ثبت شده در سال ۱۳۹۶برابر یک میلیون و ۴۸۷هزار نفربوده است. یعنی ۸ر۱۸ تولد به ازای هر هزار نفر جمعیت کشور. این شاخص در سال ۱۳۹۵، ۵ر۱۹ در هزار نفر بود.

عباسی در پایان با بیان این که یکی از نکات قابل توجه تغییرات رخ داده در مباحث جمعیتی، شروع فرآیند فرزندآوری است، گفت: در سال ۱۳۹۶حدود ۱۴۶هزار نوزاد با فاصله یک سال و کمتر از ازدواج والدینشان به‌دنیا آمده‌اند یعنی حدود ۱۰درصد. حدود ۱۸درصد تولدها «تا دوسال بعد از تاریخ ازدواج» والدین رخ داده و این به معنای آن است که دیگر تشکیل زندگی معنای بلافصل فرزندآوری را به همراه نداردواین بخشی از تغییرات اجتماعی رخ داده مؤثر بر روندهای جمعیتی ما در سالیان آ‌ینده است