پیامبر اسلام (ص) می فرماید
۞ «بهترین امور، حد وسط و میانه و حالت اعتدال آنها است و باید دوست داشتنی ترین امور در نزد تو، حد وسط و معتدل آنها در حق باشد» (مستدرک الوسائل، ج ۸: ۲۵۵) ۞
Monday, 19 November , 2018
امروز : دوشنبه, ۲۸ آبان , ۱۳۹۷ - 11 ربيع أول 1440
شناسه خبر : 38649
  پرینتخانه » آخرین اخبار, پیشنهاد سردبیر تاریخ انتشار : ۲۴ مهر ۱۳۹۷ - ۱۱:۰۹ | ارسال توسط :

بحران مالی چگونه می‌تواند موجب قدرت گرفتن پوپولیست‌ها شود؟

موج پوپولیسم طی دهه اخیر سراسر جهان را فراگرفته و موجب تقویت راستگرایان افراطی شده و اداره امور کشورها را سخت تر کرده است. بحران های مالی معمولا منجر به چند قطبی سیاسی و پوپولیسم می شود ولی افزایش اخیر موج پوپولیسم در سراسر جهان بیشتر از سایر بحران ها به طول انجامیده و خسارات بیشتری را وارد کرده است.
بحران مالی چگونه می‌تواند موجب قدرت گرفتن پوپولیست‌ها شود؟

راه سوم: بحران مالی ۲۰۰۸ میلادی اقتصاد جهانی را به شدت تکان داد. اینکه اقتصاد جهانی چگونه با این تکان شدید روبرو شد چیزی است که اقتصاددانان هنوز در حال استدلال و بحث درباره آن هستند. افزودن هزینه های مربوط به نجات بانک ها، یک دهه از دست رفته برای رشد اقتصادی، افزایش بدهی های عمومی، اتخاذ سیاست های ریاضتی و افزایش نابرابری و بی عدالتی مسائلی است که به راحتی نمی توان از کنار آنها گذشت. ولی بزرگترین هزینه این بحران شاید اقتصادی نبوده بلکه سیاسی بوده است: موج پوپولیسم طی دهه اخیر سراسر جهان را فراگرفته و موجب تقویت راستگرایان افراطی شده و اداره امور کشورها را سخت تر کرده است. بحران های مالی معمولا منجر به چند قطبی سیاسی و پوپولیسم می شود ولی افزایش اخیر موج پوپولیسم در سراسر جهان بیشتر از سایر بحران ها به طول انجامیده و خسارات بیشتری را وارد کرده است.

بحران مالی و اقتصادی ۲۰۰۸ و بحران بدهی منطقه یورو یک چالش بزرگ و عمده برای سیستم های سیاسی غرب به شمار می رود. مقابله با بحران به یک حالت عادی تبدیل شده است. دو سیستم سیاسی که مدت زمان زیادی در فرانسه قدرت را در دست داشتند، کنار رفتند. نیروهای راستگرای افراطی پوپولیست قدرت مجددی پیدا کرده و به برخی پیروزی های بزرگ انتخاباتی دست یافتند.

در سال ۲۰۱۵ تحقیق و مطالعه ای را منتشر کردیم که اطلاعات و آمارهایی را از حدود ۱۰۰ بحران مالی و بیش از ۸۰۰ انتخابات ملی در ۲۰ دموکراسی از ۱۸۷۰ میلادی شامل می شد. ما به این نکته پی بردیم که احزاب راستگرای افراطی بیشترین منافع را از سقوط های مالی کسب کرده اند. پس از هر بحرانی سهم آراء احزاب راستگرای افراطی بیش از ۳۰ درصد افزایش یافته است. این تاثیرات پس از بحران های مالی به خوبی احساس شده است.

ولی چرا بحران های مالی تا این حد مختل کننده هستند؟ در آغاز باید گفت، این بحران ها فاجعه های ناشی از اقدامات بشری هستند. مردم نخبگان سیاسی و اقتصادی را به خاطر ناکامی در جلوگیری از این بحران ها سرزنش می کنند. غالبا کار سختی نیست که شکست های سیاسی را در بین طبقه ثروتمند و قدرتمند پیدا کرد بنا براین اعتماد نسبت به سیستم سیاسی از بین می رود. این مساله فضای لازم را برای تازه کاران سیاسی فراهم می کند که سعی دارند مردم را در مقابل طبقه حاکم قرار دهند. تمایل برای سرزنش کردن نخبگان سیاسی و اقتصادی پس از بحران های مالی نشان می دهد که احزاب چپگرا نیز شاید به اندازه احزاب راستگرا نفع می برند. ولی چنین چیزی اتفاق نمی افتد. تحقیقات ما نشان می دهد که سهم احزاب چپگرا در انتخابات پس از وقوع بحران های مالی تغییر چندانی نداشته است. به نظر می رسد زمانی که گروه های اجتماعی نگران از دست دادن ثروت و سرمایه خود هستند، به سوی احزاب راستگرا تمایل بیشتری پیدا می کنند، احزابی که وعده برقراری ثبات و نظم را داده اند.

در دهه ۱۹۳۰ به عنوان مثال، این بورژوازی آلمانی بود که موجب به قدرت رسیدن هیتلر شد. همین طور انتخاب دونالد ترامپ در آمریکا نیز تصمیمی بود که از سوی طبقه متوسط و کارگر آمریکا گرفته شد.

پوپولیست های راستگرای افراطی بیشتر مایل هستند تا از اختلافات فرهنگی بهره برداری و سوء استفاده کنند و خارجی ها را به خاطر مشکلات اقتصادی سرزنش نمایند. همان طور که ترزا می نخست وزیر انگلیس سال گذشته در سخنانی گفت: اگر اعتقاد دارید که شما یک شهروند جهان هستید، شما شهروند جایی نیستید.

احزاب چپگرا در مقابل یک چشم انداز و دیدگاه بین المللی دارند و معمولا از طرح اظهارات خام و نسنجیده درباره خارجی ها و اقلیت ها خودداری می کنند.

اطلاعات و داده های تاریخی ما نشان می دهد که اکثر اصلاحات و تغییرات سیاسی پس از بحران های مالی موقت و زودگذر بوده است. پس از ۵ سال الگوهای انتخاباتی معمولا به وضعیت قبل از بحران های مالی بازگشته اند. دسته بندی های سیاسی در بین پارلمان ها کاهش یافته و راستگراها جایگاه خود را از دست داده اند.

شرایط تغییر کرده است. با گذشت ۱۰ سال هنوز دسته بندی، چند قطبی و رای به احزاب راستگرای افراطی زنده است. سیستم سیاسی پایه گذاری شده همچنان به روند پیشرفت خود ادامه می دهد. حتی کشورهایی که تا همین اواخر از سیاست های راست افراطی در امان بودند، به تدریج اثرپذیری از این سیاست ها را آغاز کرده اند.

در عین حال در کشورهایی که پوپولیسم راست افراطی پیش از این نیز قوی و مستحکم بوده، سهم رای آن با افزایش بیشتری روبرو شده است و به احزاب پوپولیست اجازه داده است تا وارد دولت شوند. در سال ۲۰۱۴ میلادی، حزب ملی گرای باهاریتا جاناتا در انتخابات هند به پیروزی رسید. در سال ۲۰۱۵ میلادی، حزب راستگرای قانونی و عدالت در لهستان پیروز شد. در ۲۰۱۶ میلادی رودریگو دوترته در انتخابات ریاست جمهوری فیلیپین پیروز شد و ترامپ نیز در انتخابات آمریکا به پیروزی رسید. امسال نیز رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه در انتخابات ریاست جمهوری پیروز شد و ویکتور اوربان نیز برای سومین بار به عنوان نخست وزیر مجارستان انتخاب شد. در اتریش نیز حزب راستگرای افراطی آزادی به دولت ائتلافی پیوست. همین اتفاق برای حزب پوپولیست لیگ شمالی ایتالیا رخ داده است. پیش از این هرگز تا این حد زیاد پوپولیست ها قدرت را در یک شرایط مشابه در دست نداشته اند.

چرا شرایط سیاسی به حالت عادی بازنگشته است؟ بخشی از علت آن است که شاید پوپولیست ها دیگر درس گرفته اند. بیش از هر زمان دیگری پوپولیسم به یک راهبرد سیاسی آزموده شده تبدیل شده و سیاستمداران پوپولیست تجربه های زیادی را کسب کرده اند. رهبران پوپولیست یاد گرفته اند که چگونه از تلویزیون و شبکه های اجتماعی برای ایجاد اختلاف و چند قطبی استفاده کنند. این مساله بسیار مهم است چرا که یک جامعه چند قطبی برای موفقیت پوپولیسم اهمیت زیادی دارد. آنها بر ملی گرایی تاکید می کنند و به رای دهندگان ناراضی حس هویت می دهند.

پوپولیست ها در حفظ و نگهداری از قدرت نیز عملکرد بهتری داشته اند. بسیاری از پوپولیست ها چندین بار در انتخابات پیروز شده اند. سیاستمداران پوپولیست به تدریج برنامه ها و اهداف خود را به نام مردم پیش می برند.

آنها انطباق سیاست های اقتصادی ارتودوکس را آغاز کرده اند. بر خلاف پوپولیست های قبلی که سیاست آزاد هزینه را در پیش گرفته بودند، اکثر پوپولیست ها اکنون سیاست های حامی تجارت و بازرگانی را اتخاذ کرده اند که موجب افزایش رشد اقتصادی شده و مانع از تورم های شدیدی می شود که در نهایت می تواند ادامه حیات و بقای پوپولیسم را به خطر بیندازد. البته در این بین برخی استثنائات نیز وجود دارد مثل نیکولاس مادورو رئیس جمهور ونزوئلا.

مهمترین عامل پیروزی و موفقیت ادامه دار پوپولیست ها احتمالا ساختاری است. بحران مالی ۲۰۰۸ میلادی یک شوک بزرگ بود و بیشتر از هر بحران مالی دیگری تاثیرات منفی آن ادامه یافت. این سقوط مالی و اقتصادی یکی از مهمترین اختلالات ایجاد شده در سطح جهان طی ده سال گذشته بوده است. سیاستمداران از حملات تروریستی و موج فزاینده مهاجرت استفاده کردند تا اختلافات فرهنگی را تعمیق کنند. چین و روسیه اکنون سیستم های سیاسی اقتداگرایانه را به عنوان جایگزینی مناسب برای الگو و مدل جامعه آزاد و باز و بازار آزاد غرب مطرح می کنند.

میانگین درآمد در جهان غرب رو به کاهش و شکاف درآمدی و نابرابری به شدت رو به افزایش است. عملکرد ضعیف اقتصادی در بسیاری از کشورها به این معناست که اعتماد سیاسی که بحران مالی آن را از بین برده بود، هنوز احیا نشده است. خیلی سخت است بگوییم که بی ثباتی سیاسی فعلی تا چه زمانی ادامه خواهد داشت چرا که هنوز چیز زیادی درباره عملکرد پوپولیست ها نمی دانیم.

منبع: فارن افرز

|
کلید واژه ها
,
به اشتراک بگذارید
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.